FWO, FRIS en RE-Place bundelen hun krachten om proefdiervrije innovatie in België te versnellen

22/08/2025 14:59

Het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) en Flanders Research Information Space (FRIS) zijn een strategische samenwerking gestart met RE-Place, een initiatief dat alternatieven voor dierproeven promoot en dat wordt gecoördineerd door Sciensano en de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Het doel van deze samenwerking is om de RE-Place databank uit te breiden met beschikbare expertise over alternatieve methoden die worden gebruikt in publiek gefinancierd onderzoek in Vlaanderen. Op die manier kan deze kennis beter worden ontsloten voor de bredere wetenschappelijke gemeenschap. Door hun krachten te bundelen, stimuleren de organisaties het gebruik van proefdiervrije methoden voor onderzoek waarin dit wetenschappelijk haalbaar is.

Een gezamenlijke inspanning voor meer transparantie in onderzoek

De samenwerking bouwt verder op het Actieplan voor de vermindering van dierproeven van de Vlaamse overheid uit 2021, waarin verschillende organisaties zich engageerden om via 33 concrete acties bij te dragen aan dat doel. Het FWO en RE-Place begonnen vervolgens gesprekken met als doel expertise over alternatieven voor dierproeven bij onderzoekscentra te inventariseren, wat resulteerde in de betrokkenheid van FRIS. Het FRIS-portaal biedt een overzicht van publiek gefinancierd onderzoek in Vlaanderen.

“De samenwerking met het FWO en met FRIS is een belangrijke mijlpaal in onze missie om proefdiervrije innovatie te stimuleren”, zeggen Birgit Mertens (Sciensano) en Vera Rogiers (VUB), de coördinatoren van het RE-Place-project. “Ze opent de deur naar een diepgaandere identificatie van proefdiervrij onderzoek dat in België wordt gefinancierd.”

Hans Willems (FWO) zegt: “De wetgever is ondubbelzinnig: dierproeven zijn slechts toegestaan wanneer er geen gelijkwaardige alternatieve methode beschikbaar is. De maatschappelijke verwachting van een structurele afname van dierproeven vereist dan ook een vlotte toegang tot alternatieve teststrategieën. Dit initiatief beoogt deze actief te ondersteunen binnen het academische landschap in Vlaanderen.”

Pilootstudie vormt basis voor jaarlijkse bevragingen

Na een geslaagde pilootmailing worden gesubsidieerde onderzoekers voortaan twee keer gecontacteerd: bij de start van hun project om het bewustzijn rond proefdiervrije methoden te creëren, en aan het einde om op te roepen om de tijdens het project uitgewerkte methodes aan te leveren voor de RE-Place database.

Via deze gezamenlijke inspanning werken RE-Place, het FWO en FRIS samen om de zichtbaarheid en toegankelijkheid tot de kennis achter alternatieve methoden voor dierproeven in België te vergroten – met als uiteindelijk doel: een snellere implementatie van nieuwe proefdiervrije technieken.

Toekomstperspectieven

Aangezien RE-Place een gezamenlijk initiatief is van de Vlaamse en Brusselse gewesten, is het de ambitie om deze samenwerking in de toekomst verder uit te breiden naar andere financieringsorganisaties in Brussel, en mogelijk ook naar Wallonië.